At Eti Nedir? Hakkında Ansiklopedik Bilgi 5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi
  1. 1
    helen Üye
    helen
    Üye

    Üye No: 31
    Mesaj Sayısı: 164
    Tecrübe Puanı: 3

    At Eti Nedir? Hakkında Ansiklopedik Bilgi


    İslamda AT ETİ Kavramı Hakkında Kısaca Bilgiler

    Kur'an-ı Kerîm'de atlardan savaş aracı olarak söz edilir. Allah, binmeniz ve süs hayvanı edinmeniz için atları, katırları ve merkepleri yarattı" (en-Nahl, 16/8). Hz. Peygamber, Kur'an'da haram olduğu bildirilen hayvanların dışında, bazı hayvan isimleri vererek veya vasıflarını belirterek bu konuda yasaklar koymuştur.
    Câbir (r.a.)'den rivayete göre, şöyle demiştir: "Nebî (s.a.s.), Hayber gününde bizi katır ve merkep (eti yemek)'ten menetti. Bize atı yasaklamadı" (Buhârî, Cihad, 130; Meğâzî, 35, 62; Zebâih, 27, 28; Ebû Dâvûd, Cihâd, 45, 63, 98; At'ime, 33; Nesâî, Hayl,1; İbn Hanbel, VI, 346).

    Diğer yandan Hz. Peygamber'in at etini yasakladığına dair de birtakım rivayetler gelmiştir. (Ebû Dâvûd, At'ime, 25; Nesâî, Sayd, 30; İbn Mâce, Zebâih, 14)
    Yukarıdaki delillere göre, İmam Ebû Yusuf, İmam Muhammed, İmam Şâfiî ve İmam Ahmed b. Hanbel, prensip olarak at eti yemenin caiz olduğuna hükmetmişlerdir. Ebû Hanîfe ise bu konuda, yasak bildiren hadisleri de dikkate alarak at etinin tenzihen mekruh olduğunu söylemiştir. Mâlikîlerin meşhur görüşüne göre ise, at eti yemek haramdır (Zeylaî, Nasbu'r-Râye, IV, 196, 198; İbn Rüşd, Bidâyetü'l-Müctehid, I, 455).
    Hadiste at etinin yasaklanması necis (pis) oluşundan dolayı değil, zamanında cihat aracı olduğu için hürmetendir. Bu yüzden onun artığı da necis sayılmamıştır (İbn Âbidin, Reddü'l-Muhtâr, Terc. A. Davudoğlu, İstanbul 1987, XV, 234; Seyyid Sabık, Fıkhu's-Sünne, Kahire, (t.y),III, 254, 255; ez-Zühaylî, el-Fıkhu'l-İslâmî ve Edilletühû, Dimeşk, 1405/1985, III, 508, 509).
    Hamdi DÖNDÜREN


    İlgili Yazılar

  2. 2
    Muhammed الله اكبر
    Muhammed
    الله اكبر

    Üye No: 76755
    Mesaj Sayısı: 4,196
    Tecrübe Puanı: 42
    Yaş: 29
    Yer: Türkiye

    Cevap: At Eti Nedir? Hakkında Ansiklopedik Bilgi


    At Eti Ne Demektir ve At Eti Yemenin Hükmü

    3788... Câbir b. Abdillah'dan rivayet olunmuştur; dedi ki: Rasûlullah (s.a), Hayber günü bize (ehlî) eşek etini (yemeyi) ya*sakladı, at etini yememize izin verdi.[123]

    3789... Câbir b. Abdillah'dan rivayet olunmuştur; dedi ki: Biz Hayber (savaşı) günü bir takım atları, katırları ve (ehlî) eşek*leri kesmiştik. Rasûlullah (s.a), bize katırlarla eşekleri(n etlerini ye*meyi) yasakladı, (fakat) atlan(n etini yemeyi) yasaklamadı.[124]

    3790... Halid b. Velîd'den rivayet olunduğuna göre;

    Rasûlullah (s.a), atların, katırların ve eşeklerin etlerim yemeyi ya*saklamıştır.

    (Bu hadisi rivayet edenlerden) Hayve, (rivayetine şu sözleri de) ilâve etti: "Köpek dişi olan yırtıcı hayvanların tümünü(n etlerini) de (yasakladı)."

    Ebû Dâvûd dedi ki: Bu (hadisin ifade ettiği hüküm îmam) Mâlik'in görüşüdür. (Aslında) at etîeri(nin yenmesinde bir sakınca yok*tur; ve amel bu hadis üzerinde değildir. (Çünkü) bu (hadis) neshedil-miştir ve Peygamber (s.a)'in sahâbîlerinden bir cemaat at etlerini ye*miştir, îbn Zübeyr, Fedâle b. Ubeyd, Enes b. Mâlik, Esma binti Ebi Bekr, Süveyd b. Gafele ve Alkame bunlardandır. Rasûlullah (s.a) za*manında Kureyşliler atları keserlerdi.[125]



    Açıklama


    Bu konuda Hattâbî şöyle diyor:

    “Hz Peygamber'in at etini helâl kıldığını ifade eden (3788 nolu) Câbir b. Abdillah hadisi hasen bir sened ile rivayet olunmuştur. At etinin haram kılındığnı ifade eden (3790 numaralı) Halid b. Velid hadisi ise, çeşitli yönlerden tenkide müsaid olan zayıf bir senetle rivayet olunmuştur. Ayrıca bu hadisin senedinde bulunan Salih b. Yahya b. el-Mikdâm b. Ma'dî kerb, onun babası Yahya b. el-Mikdâm ve dedesi el-Mikdâm b. Ma'dîkerb gibi râvilerin birbirinden hadis işittikleri kesin olarak tesbit edilmiş değildir.

    Bu bakımdan ulema at etini yemenin helâl olup olmadığı konusunda ihtilâfa düşmüşlerdir. İbn Abbas (r.a)'ın at etini yemenin mekruh olduğunu söylediği rivayet edilmiştir. İmam Ebû Hanîfe ile ashabı ve İmam Malik de bu görüştedir.

    el-Hakem ise, "Binmeniz ve süs için alları, katırları ve merkepleri (ya*rattı) ve daha sizin bilmediğiniz nice şeyler yaratmaktadır."[126] âyeti kerime*sini delil getirerek at eti yemenin Kur'an-ı Kerim'de haram kılınmış olduğu*nu söylemiştir.

    Bazıları ise at eti yemenin helâl olduğunu söylemişlerdir ki, Şüreyh, Hasan-ı Basrî, Atâ b. Ebî Rebâh, Saîd b. Cübeyr, Hammâd b. Ebî Süley*man bunlardandır. İmam Şafiî ile İmam Ahmed ve İshak hazretleri de bu görüştedirler.

    Bazılarının iddia ettiği gibi Nahl sûresinin 8. âyetinin at etini haram kıl*ması meselesine gelince; aslında bu âyette at etinin haram olduğuna delâlet eden bir ifade yoktur. Bu âyette atların binilmek ve süs için yaratıldıkların*dan bahsedilmesi, onların etlerinden yararlanmanın caiz olmadığı anlamına gelmez. Onların binilmek ve süs için yaratıldıklarından bahsedilmesi onla*rın en çok binmeye ve süs olarak kullanmaya yaramalanndandır. Onların daha ziyade bu maksatlarla kullanılmaları ise etlerinin yenmesine engel de*ğildir.

    Nitekim, "Leş, kan, domuz eti... size haram kılındı."[127] âyeti kerime*sinde domuzun sadece etinin haram kılındığından bahsedilmiş, diğer taraf*larının haram olduğundan bahsedilmemiştir. Nasıl ki, domuzun sadece eti*nin haramlığından bahsedilip de diğer taraflarının haramlığmdan bahsedil*memesi onun diğer taraflarının helâl olduğu anlamına gelmezse, atların da binilmek ve süs olarak kullanılmak için yaratılmış olmalarından bahsedil*mesi onların etlerini yemenin, üzerlerinde yük taşımanın haram olması an*lamına gelmez. Nitekim şu âyet-i kerimeler atın üzerinde yük taşımak gibi daha birçok faydaları olduğuna delâlet etmektedir:

    1. "Onlarda sizin için isinma(nızı sağlayan şeyler) ve daha birçok ya*rarlar vardır."[128]

    2. "O hayvanların üzerinde ve gemiler üzerinde taşınırsınız."[129]

    3. "Ağırlıklarınızı öyle uzak yerlere taşırlar kî (onlar olmasa) siz (can*larınızın) yarısı tükenmeden oraya varamazdınız."[130]

    Nasıl ki Nahl sûresinin 8. ayetinin atlar üzerinde yük taşımanın helâl olduğundan bahsetmemesi, atlar üzerinde yük taşımanın haram olmasını gerektirmemişse, yine aynı âyette atların etinin helâl olduğundan bahsedilme*mesi de at etinin haram olmasını gerektirmez.

    el-Hasen'den gelen bir rivayette İmam Ebû Hanîfe'nin at etini yemenin haram olduğunu söylediği ifade ediliyorsa ;da, Zâhirü'r-Rivâye'de imamın, at eti yemenin mekruh olduğunu söylediği belirtilmiştir. Bu mevzuda gelen hadisler oldukça farklı olduğundan Ebû Hanife at eti yemenin haram oldu*ğunu söylememiştir. İmam Ebû Hanîfe'nin bu mevzudaki delili yukarıda me-.alini sunduğumuz Nahl sûresinin 8. âyetidir. Sünnetten delili de bu babda gelen Hz. Peygamber'in at etini yasakladığını ifade eden hadis-i şeriftir.

    Bu mevzuda merhum Ö. Nasuhi Bilmen şöyle diyor:

    "Beygirler cihada yarayan kıymetli hayvanlardır. Bu cihetle bunların etlerini yemek İmam A'zam'a göre tahrimen veya tenzihen mekruhtur. İmameyn'e göre de tenzihen mekruhtur.

    Ehlî merkeplerin ve anaları merkep olan katırların etleri haramdır veya tahrimen mekruhtur. Vahşi merkeplerin ve anaları sığır olan katırların etleri ise haram değildir. Hayvanlar analarına tabidirler.

    İmam Mâlik'den bir rivayete göre, ehlî merkeplerin etleri mekruh; bir rivayete göre de haramdır. Meşhur olan kavle göre, beygirlerin etleri de ha*ramdır. İmam Şafiî ile İmam Ahmed'e göre beygirlerin etleri mekruh de*ğildir."[131]

    Hanefi mezhebine göre, "Azı dişleriyle kapıp avlayan, parçalayan ve kendisini müdafaa eden hayvanların etleri haramdır, yenilmez."[132]

    Bezlü'l-Mechûd yazarının da dediği gibi, bazı sahâbîlerin at eti yedikle*rinden bahsedilen hadisler, onların zaruret halleriyle ilgili olması gerektir. Esasen Hz. Hâlid, Hayber savaşından sonra müslüman olduğuna göre, at etinin haram olduğunu bildiren 3790 numaralı hadisin, helâl olduğunu bil*diren 3789 numaralı hadisi neshetmiş olması gerekir. At eti yemenin helâl olduğunu kabul edenler de at etini yemeyi yasaklayan hadislerin neshedildi-ğini söylerler.

    Musannif Ebû Davud'un, hadisin sonunda yaptığı açıklamadan kendi*sinin de bu görüşte olduğu anlaşılmaktadır. Fakat Hz. Halid'in Hayber'den sonra müslümanlığı kabul ettiği düşünülürse, at etini yasaklayan hadislerin mubah olduğunu ifade eden hadisleri neshettiği anlaşılır.[133]

    [123] Buharı, zebâih 28, hums 20, megâzi 38, nikâh 31; Müslim, nikâh 30-32, sayd 23-25, 27, 30, 31, 37; Tirmizî, nikâh 29, sayd 9, 11, et'ime 6; Nesâî, nikâh 71, sayd 69-71, 81; İbn Mâce, zebâih 13, 14; Dârimî, edâhi 21, 22, nikâh 16; Ahmed b. Hanbel, II, 21, 102, 143, 144, 219, IV, 48, 89, 90, 127, 193-195, 301, 355, 383.

    Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi, Şamil Yayınevi: 13/415.

    [124] Müslim, sayd 36-38.

    Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi, Şamil Yayınevi: 13/415.

    [125] İbn Mâce, zebâih 14; Tirmizî, sayd 11; Ebu Dâvûd, et'ime 32; Nesâî, sayd 69-71; Ah-med b. Hanbel, III, 323, 356, 362, IV, 89, 90.

    Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi, Şamil Yayınevi: 13/415-416.

    [126] Nahl, (16) 8.

    [127] Mâide, (5) 3.

    [128] Nahl, (16) 5.

    [129] Mü'minûn, (23) 22.

    [130] Nahl, (16) 7.

    [131] Ö. Nasuhi Bilmen, Büyük İslam İlmihâli, 418.

    [132] Bilmen, A.g.e., 417.

    [133] Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi, Şamil Yayınevi: 13/416-418.



+ Yorum Gönder